Vol. 16 (2) julio – diciembre del 2026
,3$&#'"% $"/$,3$"% ?$0$&'% ',#3#+1$"% '.(3@'2$0#$":% 4'"% "$&/3$0#$"8% /',+2'&.$0#$% S9..
0-42%8% &$/&$"$0#'0% +0% ,'"*% $.(2$.B#3,*% 1$% ,-.*% $2% .3$1*% /+$1$% 30<2+3&% $0% 2'"%%
30#$&',,3*0$"% I+.'0'"% ,*0% 2'% 0'#+&'2$>'% 67'"#322*GQ+3#&-0% $#% '2:8% TUTU9:% !"#$% #$.*&%
/+$1$%"$&%'(*&1'1*%.$13'0#$%,'./'W'"%$1+,'#3@'"%=+$%/&*.+$@'0%$2%,*0*,3.3$0#*%
"*(&$%$"#'"%$"/$,3$"8%1$"#','01*%#'0#*%"+%3./*&#'0,3'%$,*2-?3,'%,*.*%.$131'"%/'&'%
/&$@$03&%F%.303.3>'&%&3$"?*"%'0#$%$0,+$0#&*"%13&$,#*":%!"#+13*"%,*.*%2*"%1$%P30I$3&*%
$#%'2:%6TUVe9%F%}+$>'1'G7+$@'%$#%'2:%6TUTi9%I'0%1$.*"#&'1*%2'%$<$,#3@31'1%1$%$"#$%#3/*%
1$% $"#&'#$?3'"n% 30#$&@$0,3*0$"% $1+,'#3@'"% ('"'1'"% $0% ',#3@31'1$"% /$1'?-?3,'"% F%%
$[/$&3$0,3'"%1$%'/&$013>')$%"*(&$%2'%(3*2*?E'%F%$2%&*2%$,*2-?3,*%1$%2'"%"$&/3$0#$"%I'0%
2*?&'1*%.$)*&'&%"3?03<3,'#3@'.$0#$%2'%/$&,$/,3-0%F%2'"%',#3#+1$"%I',3'%$"#*"%&$/#32$"8%
30,&$.$0#'01*% 2'% @'2*&',3-0% 1$% "+% ,*0"$&@',3-0% F% &$1+,3$01*% 2'% /&$"$0,3'% 1$%%
/$&,$/,3*0$"%0$?'#3@'"%'"*,3'1'"%'2%.3$1*%*%'%,&$$0,3'"%$&&-0$'":%
%
S1$.B"8% 2'"% &$"/+$"#'"% 3013,'0% +0'% */*&#+031'1% /'&'% /&*.*@$&% +0% ,'.(3*%
,+2#+&'2%I',3'%2'%,*$[3"#$0,3'%,*0%2'%<'+0'%"32@$"#&$8%$"/$,3'2.$0#$%.$13'0#$%$"#&'#$?3'"%
1$% "$0"3(323>',3-0% =+$% &$1+>,'0% 2*"% /&$)+3,3*"% I',3'% $"/$,3$"% /$&,3(31'"% ,*.*%%
/$23?&*"'":% 4'"% /*2E#3,'"% 1$% ,*0"$&@',3-0% /*1&E'0% ($0$<3,3'&"$% 1$% $"#*"% I'22'>?*"% '2%%
30#$?&'&%$2%,*0*,3.3$0#*%2*,'2%F%2'"%/$&,$/,3*0$"%,*.+03#'&3'"8%/&*.*@3$01*%',,3*0$"%
=+$%<*&#'2$>,'0%#'0#*%2'%"$?+&31'1%I+.'0'%,*.*%2'%/&*#$,,3-0%1$%2'%(3*13@$&"31'1:%
%
5$"/+A"% 1$% #*1*8% 2'% @'&3$1'1% 1$% &$',,3*0$"% <&$0#$% '% 2*"% $0,+$0#&*"% ,*0%%
'03.'2$"% "+?3$&$% =+$% 2'"% $[/$&3$0,3'"% 3013@31+'2$"% )+$?'0% +0% /'/$2% ,&+,3'2% $0% 2'%%
<*&.',3-0%1$%',#3#+1$"%67'"#322*GQ+3#&-0% $#% '2:8% TUTU9:% !"#*% &$"'2#'% 2'%3./*&#'0,3'%1$%%
?$0$&'&%.B"%*/*&#+031'1$"%1$%30#$&',,3-0%/*"3#3@'%$0#&$%2'"%,*.+031'1$"%F%2'%<'+0'8%
<*&#'2$,3$01*%'"E%2'%,*0$[3-0%I+.'0*G0'#+&'2$>':%4*"%&$"+2#'1*"%3013,'0%2'%3./*&#'0,3'%
1$% 30#$?&'&% $2% ,*0*,3.3$0#*% ,3$0#E<3,*%F% 2'"% /$&,$/,3*0$"% F% ,*0*,3.3$0#*"% 1$% 2'"%%
,*.+031'1$"% $0% 2*"% /&*?&'.'"% 1$% ,*0"$&@',3-08% '"$?+&'01*% =+$% $"#*"% "$'0%%
,+2#+&'2.$0#$%"$0"3(2$"%F%$<$,#3@'.$0#$%30<*&.'1*":%4'%$1+,',3-0%F%2'%"$0"3(323>',3-0%
$.$&?$0%,*.*%I$&&'.3$0#'"%,2'@$%/'&'%<'@*&$,$&%2'%,*$[3"#$0,3'%,*0%2'%@31'%"32@$"#&$:%
5<&5?$#;<&"#'''
4*"% +"*"% $#0*>**2-?3,*"% $0% 4'% 5*&'1'% &$<2$)'0% +0'% 30#$&',,3-0%%
.+2#313.$0"3*0'2%$0#&$%(3*13@$&"31'18%,+2#+&'8%$,*0*.E'%F%*#&*"%<',#*&$":%S23.$0#*%F%
,*.$&,3*% "$% 1$"#','0% ,*.*% 2*"% +"*"% /&30,3/'2$"8% @30,+2'1*"% '% 2'"% 0$,$"31'1$"% 1$%%
"+("3"#$0,3'% F% "*"#$03(3231'1% $,*0-.3,':% S% "+% @$>8% 2*"% +"*"% .$13,30'2$"% F% ,+2#+&'2$"%%
&$@$2'0%+0%/&*<+01*%,*0*,3.3$0#*%F%@E0,+2*%'0,$"#&'2%,*0%2'%<'+0'%2*,'2:%!"#*"%I'22'>?*"%
"+(&'F'0%2'%0$,$"31'1%1$%3./2$.$0#'&%/*2E#3,'"%30,2+"3@'"%=+$%30#$?&$0%2'%,*0"$&@',3-0%
1$%2'%(3*13@$&"31'1%F%2'"%/&3*&31'1$"%"*,3*$,*0-.3,'"%1$%2'"%,*.+031'1$"%2*,'2$":%
%
4'% .'F*&E'% 1$% 2'"% /$&"*0'"% .+$"#&'0% +0'% ',#3#+1% <'@*&'(2$% I',3'% 2'% <'+0'%%
"32@$"#&$8% @'2*&'01*% "+% ($22$>'8% "+% &*2% $,*2-?3,*% F% "+% +#3231'1:% H30% $.('&?*8% '2?+0'"%%
$"/$,3$"8% ,*.*% 2'"%"$&/3$0#$"8%?$0$&'0% #$.*&8%3013,'01*%/$&,$/,3*0$"% .3[#'":% !"#'"%%
',#3#+1$"% /*1&E'0% #&'0"<*&.'&"$% .$13'0#$% 303,3'#3@'"% $1+,'#3@'"% F% 1$% "$0"3(323>',3-0%
=+$%<*&#'2$>,'0%2'%,*0@3@$0,3'%&$"/$#+*"'%$0#&$%2'%,*.+031'1%F%2'%@31'%"32@$"#&$:%
%
S0#$% 2'"% #&'0"<*&.',3*0$"% =+$% $[/$&3.$0#'0% 2'"% /*(2',3*0$"% &+&'2$"8%%
'"*,3'G1'"%'%/&*,$"*"%1$%&+&+&('03>',3-0%F%?2*('23>',3-08%2'"%&$2',3*0$"%#&'13,3*0'2$"%1$%
'/&*G@$,I'.3$0#*%1$%2'%<'+0'%"32@$"#&$%#3$01$0%'%.*13<3,'&"$%$%30,2+"*%'%13".30+3&:%!0%
$"#$%,*0#$[#*8%&$"+2#'%<+01'.$0#'2%/&*.*@$&%$"#&'#$?3'"%=+$8%'1$.B"%1$%/&*/$01$&%
/*&% +0% +"*% "*"#$03(2$% 1$% 2*"% (3$0$"% 0'#+&'2$"8% <*.$0#$0% 0+$@'"% <*&.'"% 1$%